Periyodik kontrol, asansörün güvenli kullanım ve işletme yönünden uygun çalışıp çalışmadığının bağımsız bir kuruluş tarafından denetlenmesidir. Bina yöneticileri için hem yasal bir yükümlülük hem de asansörün gerçek durumunu görmenin en güvenilir yoludur.
Periyodik kontrol nedir, kim yapar?
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne göre binada sürekli olarak kullanılan asansörün periyodik kontrolü yılda en az bir kez yapılır. Kontrolü; Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ilgili idare (belediye) ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşu gerçekleştirir.
Kontrolü yaptırmak kimin sorumluluğunda?
Periyodik kontrolün yaptırılmasına dair yükümlülük ilgili idare ve bina sorumlusuna aittir. Kontrol ücreti, A tipi muayene kuruluşunca bina sorumlusundan KDV dahil olarak tahsil edilir. Bina sorumlusu; apartman yöneticisi, site yönetimi ya da binanın maliki olabilir.
Periyodik kontrol ile aylık bakım arasındaki fark
İkisi sık karıştırılır, oysa birbirini tamamlayan iki ayrı süreçtir:
| Konu | Aylık bakım | Periyodik kontrol |
|---|---|---|
| Kim yapar? | Asansörü monte eden firma veya yetkili servisi | A tipi muayene kuruluşu |
| Ne sıklıkla? | Ayda en az bir kez | Yılda en az bir kez |
| Amacı | Asansörü güvenli ve çalışır tutmak | Bağımsız denetim ve sınıflandırma |
| Sonucu | Bakım föyü | Rapor ve renkli bilgi etiketi |
| Ücreti | Bakım sözleşmesine göre | Muayene kuruluşunca bina sorumlusundan tahsil edilir |
Kontrol günü neler incelenir?
Muayene kuruluşunun teknik personeli asansörü baştan sona inceler. Başlıca kontrol alanları şunlardır:
- Makine dairesi ve makine
- Fren, hız regülatörü ve paraşüt fren
- Kabin ve kat kapıları, kilitler
- Kuyu, kuyu dibi ve tamponlar
- Kumanda ve elektrik tesisatı
- Acil alarm ve acil aydınlatma
- Kat hizalama ve genel çalışma
- Uyarı işaretleri ve kullanım talimatları
Kontrole hazırlık listesi
- Makine dairesi ve kuyu dibi anahtarları hazır olsun
- Makine dairesi temiz, aydınlatması çalışır olsun
- Kuyu dibi temiz ve kuru olsun
- Kabin alarmı ve interkom çalışsın
- Bakım föyleri ve önceki kontrol raporu erişilebilir olsun
- Bakım firmasına kontrol günü bildirilsin
Kontrolden önce bakım firmanızla bir ön kontrol planlamak, basit eksikliklerin kontrol gününe kalmadan giderilmesini sağlar.
Kontrol sonrası: rapor ve etiket
Kontrol sonunda hazırlanan rapor; ilgili idareye, bina sorumlusuna ve asansörün bakımını yapan firmaya gönderilir. Asansöre, durumuna göre yeşil (kusursuz), mavi (hafif kusurlu), sarı (kusurlu) ya da kırmızı (güvensiz) bilgi etiketi iliştirilir.
- Mavi etiket: Uygunsuzluklar bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir.
- Sarı etiket: Takip kontrolü, raporun gönderilmesinden 120 gün sonra yapılır.
- Kırmızı etiket: Asansör kullanıma kapatılır, 60 gün içinde güvenli hâle getirilir; takip kontrolü 60 gün sonra yapılır.
Her rengin ayrıntılı açıklaması için asansör etiket renkleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Kontrol raporu nasıl okunur?
Raporda tespit edilen her uygunsuzluk ayrı bir madde olarak yer alır ve risk derecesine göre sınıflandırılır. Önce güvensiz ve kusurlu sınıfındaki maddelerle başlayın; her maddenin hangi parçayı ya da düzenlemeyi gerektirdiğini bakım firmanızla birlikte netleştirin. Maddeleri giderme sırasını, yönetmelikteki sürelere göre bir takvime bağlamak işinizi kolaylaştırır.
Yeni asansörlerde ilk kontrol
Yeni monte edilen asansörler için ilk periyodik kontrol, tescilden önce yapılır. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’ne göre ilk periyodik kontrolü yaptırılmayan ve yeşil renkli bilgi etiketi iliştirilmeyen asansör tescil edilmez; tescil başvurusu ise asansörün piyasaya arzından itibaren 60 gün içinde yapılır.
Sık yapılan hatalar
- Raporu okumadan etiketi kabul etmek ve süreyi kaçırmak,
- Kırmızı etiketli asansörün kullanılmaya devam etmesine göz yummak,
- Bakım föylerini saklamamak,
- Uygunsuzlukları son güne bırakmak,
- Bakım firması dışındaki kişilere asansörde iş yaptırmak.
Sıkça sorulan sorular
Periyodik kontrol yapılmazsa ne olur?
Kontrolü yaptırmak ilgili idare ve bina sorumlusunun yükümlülüğüdür. Kontrolü yapılmayan asansörün güvenlik durumu bilinmez; olası bir kazada sorumluluk bina yönetimine yönelebilir.
Kontrol tarihini kim belirler?
Kontrol, ilgili idare ile protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşunca planlanır; tarih bina sorumlusuyla koordine edilir.
Takip kontrolü için ayrıca ücret ödenir mi?
Kırmızı veya sarı etiketli asansörün birinci takip kontrolünde bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez.
Periyodik kontrole birlikte hazırlanalım
Kontrol öncesi ön inceleme yapalım; rapor çıktıysa maddeleri süresi içinde giderelim.
Son güncelleme:
