Asansör, bir binada her gün en çok kullanılan donanımlardan biridir. Her kalkış ve duruşta fren, halat, kapı ve kumanda sistemleri çalışır; bu parçalar zamanla aşınır. Düzenli bakım, bu aşınmanın güvenliği etkilemeden fark edilmesini sağlar. Peki asansör bakımı ne sıklıkla yapılmalı ve bakımda neler kontrol edilmeli?
Yönetmelik ne diyor?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, bakımı; asansörün hizmete alınmasından sonra kullanım ömrü boyunca, asansörü monte eden firma veya onun yetkili servisi tarafından ayda en az bir kez yürütülen işlemler olarak tanımlar. Yani aylık bakım bir tercih değil, yasal bir zorunluluktur.
- Bakım, TS EN 13015 standardına uygun olarak yapılır.
- Her bakımda yapılan işlemler bakım föyü ile kayıt altına alınır; föyün bir nüshası bina sorumlusuna teslim edilir.
- Bina sorumlusu, bakım sözleşmesi imzalamaktan, bakımı yaptırmaktan ve bakım ücretinin ödenmesinden sorumludur.
- Bakım sözleşmesi yapılan firma dışındaki kişilerin asansöre müdahalesine izin verilmez.
Aylık bakımda kontrol edilenler
Bakımın kapsamı asansörün tipine göre değişir. Halatlı bir insan asansöründe başlıca kontrol noktaları şunlardır:
Makine dairesi
- Makine, motor ve varsa dişli kutusu
- Fren ve fren balataları
- Hız regülatörü
- Kumanda panosu ve bağlantılar
- Makine dairesi aydınlatması ve havalandırması
- Acil kurtarma talimatı ve donanımı
Kabin ve kabin üstü
- Kabin butonları ve kat göstergesi
- Acil alarm ve interkom
- Acil aydınlatma
- Kat hizalama
- Kabin üstü stop butonu ve revizyon kumandası
- Kabin kapısı ve kapı operatörü
Kapılar, kuyu ve kuyu dibi
- Kat kapısı kilitleri ve kontakları
- Fotosel veya ışık perdesi
- Kılavuz raylar ve yağlama
- Taşıyıcı halatlar ve bağlantılar
- Kuyu dibi temizliği ve tamponlar
- Kuyu aydınlatması
Hidrolik asansörlerde bunlara ek olarak yağ seviyesi, sızdırmazlık, valf bloğu ve hortum bağlantıları kontrol edilir.
Bakım aralığı neden bir aydan uzun olmamalı?
Asansörün güvenlik donanımları, ihtiyaç duyulana kadar “sessizce” bekler: Paraşüt fren, hız regülatörü ya da kapı kilidindeki bir sorun, günlük kullanımda fark edilmeyebilir. Aylık kontrol, bu donanımların gerektiğinde çalışacağından emin olmayı sağlar. Ayrıca toz, nem ve kullanım kaynaklı aşınmalar birikmeden giderilir; küçük bir ayar sorunu, büyük bir arızaya dönüşmeden çözülür.
Yoğun kullanılan asansörlerde ek kontroller
Yüksek bloklar, plazalar, hastaneler ve yük asansörleri gibi yoğun kullanılan asansörlerde aşınma daha hızlıdır. Yönetmelikteki asgari sıklık değişmese de bu asansörlerde kapı sistemleri, fren ve halatlar her bakımda daha ayrıntılı incelenir; gerektiğinde ara kontroller planlanır.
Bakımda yalnızca kontrol mü yapılır?
Hayır. İyi bir aylık bakım beş işi bir arada yürütür:
- KontrolGüvenlik donanımları ve aşınan parçalar tek tek incelenir.
- AyarFren, kapı ve kat hizalama ayarları gerekiyorsa düzeltilir.
- Temizlik ve yağlamaRaylar, kapı mekanizmaları ve makine dairesi temizlenir, gereken noktalar yağlanır.
- TestAlarm, acil aydınlatma, kapı kilitleri ve güvenlik devreleri çalıştırılarak denenir.
- Kayıt ve bildirimYapılan işlemler bakım föyüne işlenir; giderilemeyen bir eksiklik varsa bina yönetimine bildirilir.
Bakımı aksatılan asansörde neler olur?
- Küçük ayar sorunları büyür, arızalar sıklaşır ve asansör daha sık hizmet dışı kalır.
- Güvenlik donanımlarındaki bir sorun, ihtiyaç anına kadar fark edilmeyebilir.
- Periyodik kontrolde uygunsuzluk çıkma olasılığı artar; sarı veya kırmızı etiket riski yükselir.
- Parçaların ömrü kısalır; onarım maliyetleri artar.
- Olası bir kazada, bakımın yaptırılmamış olması bina yönetiminin sorumluluğunu gündeme getirir.
Bakım föyünde neler yer alır?
Bakım föyünde genellikle bakımın tarihi, yapılan kontrol ve işlemler, değiştirilen parçalar, tespit edilen eksiklikler ve bakımı yapan personelin bilgileri yer alır. Föyleri düzenli saklamak; periyodik kontrolde, bakım firması değişikliğinde ve olası bir anlaşmazlıkta asansörün geçmişini belgelemenizi sağlar.
Bina yöneticisi olarak nelere dikkat etmelisiniz?
- Her ay bakım yapıldığını bakım föyünden takip edin
- Bakım firmasının yetkili servis olduğunu ve TSE hizmet yeterlilik belgesini sorun
- Arıza ve mahsur kalma kayıtlarını saklayın
- Yılda en az bir kez kurtarma eğitimi alınmasını sağlayın
- Periyodik kontrol tarihini ve etiket durumunu takip edin
- Bakım firması dışındaki kişilerin asansöre müdahalesine izin vermeyin
Yönetmeliğe göre bakım sözleşmesi yapıldıktan sonra bakım firması, bina sorumlusunun belirleyeceği sayıda kişiye yılda en az bir kez acil durumlarda kurtarma eğitimi verir. Bu eğitim, mahsur kalma anında eğitimsiz ve tehlikeli müdahalelerin önüne geçer.
Sıkça sorulan sorular
Asansör bakımı iki ayda bir yapılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik, bakımın ayda en az bir kez yapılmasını öngörür. Daha seyrek bakım hem mevzuata aykırıdır hem de güvenlik riskini artırır.
Bakım ne kadar sürer?
Asansörün tipine, durak sayısına ve bakım sırasında tespit edilen işlere göre değişir. Bakım süresince asansör kısa bir süre hizmet dışı kalır.
Bakım föyünü kim saklar?
Föyün bir nüshası bina sorumlusuna teslim edilir, bir nüshası bakım firmasında saklanır. Bu kayıtlar periyodik kontrolde de işe yarar.
Asansörünüz için aylık bakım teklifi
Asansörünüzü yerinde görüp kapsamı net, yazılı bir bakım teklifi hazırlayalım.
Bakım hizmetimizin ayrıntıları: Ankara asansör bakımı.
Son güncelleme:
